İmplant ve Graft Cerrahisi

İmplant ve graft cerrahisi, çene kemiğinin implantı taşımaya yetmediği durumlarda kemiği greftle (halk arasında kemik tozu) artırıp implantı bu bölgeye yerleştirmeye yönelik işlemlerin genel adıdır. Üst çenenin arka bölgesinde sinüs boşluğu kemik yüksekliğini sınırlıyorsa yapılan sinüs lifting de bu işlemlerden biridir.

Her implantta greft gerekmez. Kemiğin genişliği ve yüksekliği yeterliyse implant doğrudan yerleştirilir; greft ihtiyacı ve hangi yöntemin kullanılacağı muayene ve görüntülemeden sonra belli olur. İmplantın genel olarak nasıl uygulandığı implant tedavisi sayfasında anlatılıyor.

Çene kemiği neden yetersiz kalır?

Çene kemiği, diş kökü aracılığıyla aldığı çiğneme yükü sayesinde hacmini korur. Diş çekildiğinde bu uyarı ortadan kalkar ve kemik yavaş yavaş erimeye başlar; kayıp çekimi izleyen ilk aylarda daha belirgindir, sonra yavaşlayarak sürer. Yıllardır boş kalan bir bölgede implant için yeterli kemik bulunmaması bu nedenle sık karşılaşılan bir durumdur.

İleri diş eti hastalığı, kök ucundaki iltihaplar, kistler, kazalar ve yıllarca çeneye baskı yapan hareketli protezler de kemik kaybına yol açabilir. Üst azı dişlerinin kaybından sonra sinüs boşluğunun tabanı da aşağıya doğru sarkabilir; bu da o bölgede implant için kalan kemik yüksekliğini azaltır.

Greft (kemik tozu) nedir, hangi türleri vardır?

Greft, kemiğin eksik olduğu yere konan ve vücudun yeni kemik yapması için bir çatı işlevi gören malzemedir. Kemik hücreleri bu çatının aralarına yerleşerek zamanla kendi dokusunu oluşturur; malzemeye göre greft tamamen yeni kemiğe dönüşebilir ya da bir bölümü kemiğin içinde kalır. Kaynağına göre genellikle dört gruba ayrılır:

• Kişinin kendi kemiği (otojen greft): genellikle ağız içinden, örneğin çene ucundan ya da alt çenenin arka bölgesinden alınır. Vücudun kendi dokusu olduğundan iyi kaynaşır; buna karşılık kemiğin alındığı yerde de bir işlem yapılmasını gerektirir.
• İnsan kaynaklı greft (allogreft): bağışlanan insan kemiğinin doku bankalarında işlenip sterilize edilmesiyle elde edilir.
• Hayvan kaynaklı greft (ksenogreft): genellikle sığır kemiğinden, organik bölümü arındırılıp mineral iskeleti bırakılarak hazırlanır.
• Sentetik greft: kalsiyum fosfat gibi, kemiğin mineral yapısını taklit eden yapay malzemelerdir.

Çoğu durumda greftin üstüne ince bir zar (membran) yerleştirilir. Zarın görevi, diş eti dokusunun kemikten daha hızlı büyüyerek greftin arasına girmesini önlemek ve kemiğe oluşması için alan bırakmaktır. Malzeme kemik kaybının miktarına ve yerine göre seçilir; kaynağı konusunda dini ya da kişisel bir hassasiyetiniz varsa planlama sırasında söylemeniz yeterlidir.

Greft ne zaman gerekir, implantla aynı seansta mı yapılır?

Greft birkaç farklı durumda kullanılır. Diş çekildikten hemen sonra boşluğa konarak ileride implant yapılacak bölgede kemiğin erimesi yavaşlatılabilir. İncelmiş ya da alçalmış bir çene kemiği genişletilir veya yükseltilir; implant yerleştirilirken yüzeyinin bir bölümü açıkta kalıyorsa o bölüm aynı seansta greftle örtülür. Çekimle aynı seansta yapılan immediat implant tedavisinde de implant ile çekim boşluğu arasındaki aralık çoğu zaman greftle doldurulur.

Kemik kaybı sınırlıysa ve implant kalan kemikte sağlam tutunabiliyorsa greft ve implant aynı seansta yapılır. Kayıp genişse önce greft uygulanır, yeni kemiğin olgunlaşması beklenir ve implant ikinci bir işlemde yerleştirilir. Aşamalı yol toplam süreyi uzatır ama implantın yeterli kemiğe oturmasına imkân verir. Çok geniş kemik kayıplarında ağız dışından kemik alınması gibi kapsamlı işlemler gerekebilir; bu durumlarda ilgili uzmanlık alanına yönlendirme yapılır.

Bu iki planın süresi de bekleme dönemlerine bağlıdır. Greftin kemiğe dönüşmesi ve implantın kaynaşması genellikle birkaç ay sürer. Aynı seans planında bu iki bekleme büyük ölçüde iç içe geçer; aşamalı planda ise art arda geldiği için toplam süre uzar. Açık sinüs lifting ve geniş greftlerden sonra bekleme genellikle daha uzundur.

Sinüs lifting nedir, nasıl yapılır?

Burnun iki yanında, üst azı dişlerinin hemen üstünde yer alan hava boşluklarına çene sinüsü denir; iç yüzeyleri ince bir zarla örtülüdür. Sinüs liftingde bu zar alttaki kemikten nazikçe sıyrılıp yukarı kaldırılır, aradaki boşluk greftle doldurulur ve böylece implantın yerleşeceği kemik yükseltilir. Ne kadar kemik kaldığına göre iki farklı yol izlenir:

• Kapalı sinüs lifting: kemik yüksekliği biraz eksikse işlem implant için açılan yuvanın içinden yapılır; yuvanın tepesindeki ince kemik tabaka zarla birlikte dikkatle yukarı kaldırılır. Bu yolla az miktarda yükseklik kazanılır ve implant genellikle aynı randevuda konur.
• Açık sinüs lifting: kalan kemik çok inceyse sinüse, yanağa bakan duvarından ulaşılır; burada açılan küçük bir pencereden zar kaldırılır ve oluşan alan greftle doldurulur. Daha geniş bir işlemdir. Kalan kemik implantı tutabilecekse implant aynı randevuda, tutamayacaksa greft olgunlaştıktan sonra konur.

Süregen sinüzit ya da benzeri bir sinüs rahatsızlığı varsa önce bunun ele alınması gerekebilir; bu durumda kulak burun boğaz hekiminin görüşü istenir. Kemik yüksekliği sınırda olduğunda boyu kısa implantlar ya da sinüsten uzaklaşacak açıyla konan implantlar sinüs liftingin yerine düşünülebilir. Tam dişsiz çenede bu eğimli yerleştirme dört implant üzerine sabit protez planlarında kullanılır.

İlkdent’te tedavi süreci

Bayrampaşa’daki polikliniğimizde kemik artırma gerektiren implant planlarında süreç genellikle şu adımlarla ilerler:

1. Muayene ve görüntüleme: şikâyetiniz, sağlık geçmişiniz ve kullandığınız ilaçlar konuşulur, ağız içi muayene yapılır. Kemiğin genişliği, yüksekliği ve sinüsün durumu röntgen ve gerektiğinde tomografiyle değerlendirilir.
2. Plan: greft gerekip gerekmediği, malzeme, aynı seansta mı aşamalı mı ilerleneceği ve bu süreçte kullanılacak geçici diş sizinle birlikte konuşulur.
3. Greft ya da sinüs lifting: işlem lokal anestezi altında yapılır; greft yerleştirilir, gerekirse zarla örtülür ve diş eti dikişle kapatılır. Aynı seans planlarında implant da bu sırada yerleştirilir.
4. İyileşme ve kontrol: dikiş kontrolünün ardından greftin olgunlaşması ve implantın kaynaşması izlenir; gerektiğinde röntgen çekilir.
5. İmplant ve üst yapı: aşamalı planlarda implant bu dönemden sonra yerleştirilir. Kaynaşma tamamlandığında kron, köprü ya da protez takılır ve düzenli kontroller başlar.

İşlemden sonra dikkat edilecekler

İşlemden sonraki günlerde yüzde şişlik, yanakta morluk ve dokunmakla artan bir hassasiyet olağandır. Yanağa dışarıdan aralıklı soğuk kompres uygulamak, ılık ve yumuşak yiyecekler yemek, ilk gün ağzı kuvvetli çalkalamamak ve işlem yapılan tarafla çiğnememek iyileşmeyi destekler. Greft bölgesine dil ya da parmakla dokunulmaz; sigara greftin tutunmasını olumsuz etkilediği için içilmemesi önerilir. Hekiminiz ilaç önerdiyse önerildiği şekilde kullanın.

Sinüs lifting sonrasında, hekiminizin belirttiği süre boyunca sinüste basınç oluşturacak hareketlerden kaçınılır. Burun sümkürülmez, hapşırık geldiğinde ağız açık tutulur, pipet kullanılmaz; balon şişirmek ya da üflemeli çalgı çalmak gibi zorlayıcı işlere ara verilir. Önümüzdeki haftalarda uçakla seyahat etmeyi ya da dalmayı düşünüyorsanız işlem tarihini planlarken bunu belirtin.

Riskler ve ne zaman hekime başvurmalı?

Greft ve sinüs lifting de cerrahi işlemlerdir. Karşılaşılabilecek sorunlar arasında yara bölgesinin iltihaplanması, greftin kısmen kemiğe dönüşmemesi, dikişlerin açılarak tanelerin dışarı çıkması ve sinüs liftingden sonra sinüzit sayılabilir. İşlem sırasında sinüs zarında küçük bir yırtık oluşabilir; çoğunlukla aynı randevuda kapatılır, büyükse işleme bir süre ara verilmesi gerekebilir.

Azalması gerekirken artan ağrı ya da şişlik, ateş, kötü kokulu ya da irinli akıntı, ağızdan çok sayıda greft tanesi gelmesi, burundan greft tanesi ya da içilen sıvının gelmesi ve durmayan burun kanaması hekiminize başvurmanızı gerektirir. Yüz ya da boyunda hızla artan şişlik, yutma ya da nefes alma güçlüğü varsa beklemeden acil servise gidin ya da 112’yi arayın.

Sık sorulan sorular

Kemik tozu tedavisi ne kadar sürer?

İşlemin kendisi genellikle tek randevuda yapılır ve süresi greftin uygulanacağı alanın genişliğine göre değişir. Asıl zaman alan, greftin kemiğe dönüşmesidir ve bu genellikle birkaç ay sürer. Greft implantla aynı seansta yapıldıysa bu bekleme implantın kaynaşma dönemiyle iç içe geçer.

Kemik tozu sonrası şişlik ne kadar sürer?

Şişlik çoğu durumda ilk iki üç gün içinde en belirgin hâline ulaşır, sonraki günlerde yavaş yavaş azalır. Geniş greftlerde ve açık sinüs liftingde şişlik ve morarma daha belirgin olabilir. Birkaç gün sonra azalacağına artıyorsa ya da ateş eşlik ediyorsa hekiminize başvurun.

Kemik tozu ameliyatından sonra sigara içilir mi?

Sigara greft bölgesinde kan dolaşımını azaltır, yaranın kapanmasını ve greftin tutunmasını olumsuz etkiler. Bu nedenle işlemden önce ve iyileşme süresince içilmemesi önerilir; ne kadar ara vermeniz gerektiğini hekiminizle konuşun.

Sinüs lifting sonrası burun kanaması olur mu?

İlk günlerde burundan hafif, kanlı bir akıntı gelebilir ve genellikle kendiliğinden azalır. Kanama durmuyor ya da artıyorsa, burundan greft tanesi geliyorsa hekiminize başvurun.

Greft tutmazsa ne olur?

Greftin bir bölümü ya da tamamı tutunmazsa bölge temizlenir ve iyileşmesi beklenir. Ardından kemik durumu yeniden değerlendirilir; greft tekrarlanabilir ya da plan kısa implant veya farklı bir protez seçeneği gibi başka bir yöne çevrilebilir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerine geçmez. Size uygun tedaviyi muayeneden sonra diş hekiminiz belirler. Son güncelleme: 21 Ekim 2026.